Nhiều người tìm đến thuốc lá khi cảm thấy áp lực, lo âu hoặc mệt mỏi trong cuộc sống. Một điếu thuốc đôi khi mang lại cảm giác “dễ chịu hơn”, “bình tĩnh hơn” sau những giờ làm việc căng thẳng.Tuy nhiên, cảm giác thư giãn ấy chỉ là tạm thời.

     Nicotine trong thuốc lá tác động rất nhanh đến não bộ. Chỉ khoảng 10 giây sau khi hít vào phổi, nicotine đã kích hoạt hệ thống khen thưởng của não, làm giải phóng dopamine và serotonin — những chất liên quan đến cảm xúc và tâm trạng. Chính cơ chế này khiến người hút cảm thấy dễ chịu trong chốc lát, nhưng đồng thời cũng tạo ra sự phụ thuộc và nguy cơ nghiện thuốc lá.

     Điều đáng lưu ý là thuốc lá không giúp giảm căng thẳng, mêt mỏi, buồn chán về lâu dài. Ngược lại, khi cơ thể thiếu nicotine, người hút dễ xuất hiện cảm giác bồn chồn, khó chịu, lo âu… hơn và lại tiếp tục tìm đến thuốc lá. Vòng luẩn quẩn ấy không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

     Mối quan hệ giữa hút thuốc lá và bệnh tâm thần diễn ra theo cả hai chiều, mỗi tình trạng đều thúc đẩy và khuếch đại tình trạng kia thông qua các con đường sinh học thần kinh riêng biệt nhưng chồng chéo.

     Nếu bạn đang sống chung với stress, trầm cảm hoặc rối loạn lo âu, bạn có nguy cơ hút thuốc cao hơn nhiều so với người bình thường. Việc hút thuốc hiện tại làm tăng nguy cơ trầm cảm lên 30% và nguy cơ rối loạn cảm xúc lưỡng cực lên 54% và rối loạn giấc ngủ, mất ngủ, giảm khả năng kiểm soát cảm xúc, Ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và các mối quan hệ xung quanh.

     Đặc biệt, tác hại của thuốc lá không dừng lại ở người hút. Những người thân trong gia đình, trẻ em và cả những người xung quanh cũng đang bị ảnh hưởng mỗi ngày bởi khói thuốc lá thụ động.

Người thường xuyên hít phải khói thuốc có nguy cơ cao mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch, tăng nguy cơ ung thư phổi dù bản thân không hút thuốc. Việc sống trong môi trường có khói thuốc kéo dài cũng dễ gây mệt mỏi, đau đầu, khó ngủ, ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống.

     Đối với trẻ em, khói thuốc đặc biệt nguy hiểm vì hệ hô hấp và miễn dịch còn non yếu. Trẻ sống trong môi trường có khói thuốc dễ mắc viêm phổi, viêm phế quản, hen phế quản, viêm tai giữa, chậm phát triển thể chất và tăng nguy cơ rối loạn cảm xúc, khó tập trung. Không ít trẻ em phải hít khói thuốc ngay trong chính ngôi nhà của mình — nơi đáng lẽ phải an toàn nhất.

     Hưởng ứng Ngày Thế giới Không Thuốc Lá 31/5, hãy bắt đầu từ những thay đổi nhỏ để bảo vệ sức khỏe của bản thân và gia đình:

-          Giảm số lượng thuốc lá mỗi ngày

-          Không hút thuốc trong nhà, nơi làm việc, bệnh viện

-          Duy trì các hoạt động lành mạnh như tập thể dục, nghỉ ngơi hợp lý, trò chuyện và chia sẻ cảm xúc

-          Chủ động tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp khó khăn trong quá trình cai thuốc lá

     Bỏ thuốc lá có thể không dễ dàng, đặc biệt với những người đang chịu nhiều áp lực tâm lý hoặc gặp các vấn đề về sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, mỗi bước thay đổi hôm nay đều mang lại những điều tích cực hơn cho sức khỏe thể chất, tinh thần và chất lượng cuộc sống mai sau.

     Bệnh viện Sức khỏe Tâm thần Hải Phòng luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và hỗ trợ người dân trong quá trình cai thuốc lá, nâng cao sức khỏe tinh thần và xây dựng lối sống lành mạnh hơn mỗi ngày.